Meer dan 63.000 rijksmonumenten


tussenstelling aan de nieuwendijk in zaltbommel

Fort, Vesting En -onderdelen

tussenstelling aan de nieuwendijk
zaltbommel
gelderland


Beschrijving van tussenstelling aan de nieuwendijk

Cluster 78. NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding SLUIS (bij Afsluitdijk), bekend als de Brakelse Sluis, als waterbouwkundig onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, met als functie het inunderen en afdammen van een inundatiekom aan de noordzijde van de Maasdijk. Het verdedigingssysteem van de Nieuwe Hollandse Waterlinie was in de eerste plaats gebaseerd op het gecontroleerd onder water zetten van (grote) terreinoppervlakken. Gecontroleerde inundatie vergde een ingenieus systeem van waterwerken, zoals sluizen, stuwen en kanalen, waarmee het noodzakelijke peil snel en binnen nauwe grenzen gesteld en gehandhaafd kon worden. Er werden vele verschillende typen sluizen toegepast, afhankelijk van de plaats waar ze in het systeem functioneerden. Soms werden reeds bestaande scheepvaart-, uitwaterings- of keersluizen gebruikt, maar ook zijn er vele nieuwe gebouwd of bestaande (sterk) aangepast. (Onder meer) in 1882 en in het begin van de 20ste eeuw zijn de puntdeuren vernieuwd. De sluis bevindt zich dichtbij de T-kruising van Afsluitdijk en Maasdijk en ligt iets noordwestelijk van een duiker in de Maasdijk. Ongeveer 500 m naar het noordoosten bevinden zich nog twee functioneel verwante andere objecten, namelijk twee sluisjes. Omschrijving Als duiker uitgevoerde SLUIS (bij Afsluitdijk) (Brakelse Sluis), is mogelijk aangelegd of aangepast rond 1850. De sluis bestaat uit twee ongeveer van zuidwest naar noordoost gerichte, boogvormig gemetselde, parallelle kokers (wijd ca. 2,9 m) onder de Maasdijk. Aan weerszijden ca. 4 m hoge fronten, met aan de noordoostzijde naar buiten gericht en schuin aflopende vleugelmuren en een gepunt middenhoofd. De sluis is aan de zuidwestzijde voorzien van drie gekromd gemetselde hoofden en korte vleugels aan de buitenzijden. In de hoofden twee rijen schotbalksponningen. Op de zuidwestelijke hoofden ijzeren resten van bedieningsvoorzieningen voor de schotbalken. In de beide kokers resten of sporen van naar het zuidwesten kerende puntdeuren. Aan weerszijden boven de duikersluis een hekwerk, samengesteld uit profielijzeren staven en aan de zuidwestzijde een betonnen band. Waardering De SLUIS (bij Afsluitdijk) (Brakelse Sluis), nabij de T-kruising van Afsluitdijk en Maasdijk is van algemeen belang vanwege: * Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd. * Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde bebouwing, die gebaseerd is op het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw). Het betreft hier een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde uiting van historische waterbouwkunde. * Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en met name met een iets naar het zuidoosten gelegen duiker. * Het onderdeel is tamelijk gaaf bewaard omdat hoofdvorm en bouwkundige detaillering goed herkenbaar zijn gebleven. * Het onderdeel is tamelijk representatief (karakteristiek) omdat het als in combinatie met een drietal nabije en vergelijkbare elementen een beeld geeft van de complexiteit van inundatiesystemen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 531936
Laatste wijziging: 2017-02-27 21:13:59.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van tussenstelling aan de nieuwendijk in zaltbommel

tussenstelling aan de nieuwendijk

tussenstelling aan de nieuwendijk
zaltbommel
Cluster 78. NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding DUIKER (knik in Maasdijk), van oudsher bekend als de Poederoijense Sluis, als waterbouwku..

Boerderij met hoog, rieten wolfdak en rode strekken boven de vensters

Maasdijk 104
Poederoijen (Gemeente Zaltbommel)
Boerderij uit de eerste helft der 19e eeuw met hoog, rieten wolfdak en rode strekken boven de vensters. De hoeve vormt met de nabij gelegen ..

Monument scheiding van Maas en Waal

BY Van Heemstraweg
Poederoijensehoek (Gemeente Zaltbommel)
Inleiding MONUMENT, gelegen aan de noordzijde van de Van Heemstraweg, op de grens met de gemeente Woudrichem. Het monument is in 1904 opger..

Wilhelminasluis

Wilhelminasluis 3
Andel (Gemeente Woudrichem)
Inleiding. SLUIS in 1897 in Ambachtelijk-traditionele trant gebouwd naar model van een vanaf 1808 in zwang zijnd type waaiersluis. Rond 190..

Amerikaanse windmotor

kruising V. Heemstraweg
Brakel (Gemeente Zaltbommel)
Inleiding Deze zogenaamde Amerikaanse WINDMOTOR is gelegen aan de noordzijde van de Schouwendijk, nabij de kruising met de Nieuwendijk en d..

Kaart & Routeplanner