Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Fort Ronduit: Aardwerk in naarden

Bomvrij Militair Object

fort ronduit
naarden (gemeente gooise meren)
noord-holland


Beschrijving van Fort Ronduit: Aardwerk

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding FORTAANLEG EN AARDWERKEN MET HOOFDWAL, WAARIN (RESTEN VAN) GESCHUTSOPSTELPLAATSEN, NATTE GRACHT MET BUITENOEVERS, MET (OMLEIDINGS- EN ONDERHOUDS) WEGEN EN MET OORSPRONKELIJK DOOR GRENSPALEN AANGEDUIDE ZONE van Fort Ronduit als een solide en substantieel hoofdonderdeel van het verdedigingswerk. Het Fort Ronduit ligt in het noordelijke deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, tussen de Vesting Naarden en de voormalige Zuiderzee, nu IJsselmeer. Het fort is door middel van een verdedigingswal aan de zuidzijde fysiek verbonden met de Vesting Naarden. Fort Ronduit diende ter verdediging van de buitendijkse gronden aan de noordzijde van de vesting, de zeedijk en de Naarder Trekvaart. Naarden was van zeer groot militair-strategisch belang als verdediging van de directe toegang tot Amsterdam. Het fort moest voorkomen dat de Vesting Naarden aan de noordzijde werd gepasseerd. Forten werden gewoonlijk geconstrueerd op basis van vooraf aangebrachte aardlichamen die als een fundering fungeerden en wegzakken (in een natte en slappe bodem) moesten voorkomen. Bij de bouw van de forten is, behalve dit gewoonlijk al tactisch 'voorgevormde' aardlichaam - dat op zichzelf reeds een weerbare rol kon vervullen - ook nog een specifieke aanleg gerealiseerd die bedoeld was om de defensieve kracht te vergroten, de veiligheid van de bezetting te waarborgen en intern en extern transport en verkeer te vergemakkelijken. Zo ontstonden er onder meer natte (en soms droge) fortgrachten, aarden dekkingen voor verschillende bouwwerken om ze minder kwetsbaar te maken voor inslagen van vijandelijk vuur, aarden wallen die de bebouwing en open terreinen dekten en de contouren bepaalden en ook (bestrate) paden en appelplaatsen. Langs de buitenzijde van de grachten lag vaak een weg of pad, eventueel in de vorm van een gedekte weg aangelegd, maar ook wel gelijk met of zelfs boven maaiveldniveau gelegen. Deze wegen of paden konden verschillende functies hebben, uiteenlopend van openbare weg tot onderhoudspad, en ook van militaire gedekte weg tot exclusieve toegangsweg naar het fort. Buiten de natte gracht bevindt zich bovendien vaak een (van oudsher en nog ten dele) met grenspalen als zodanig aangemerkte zone waarover het Ministerie van Oorlog de zeggenschap had, de zogenoemde Militaire Landsgrond. Het Fort Ronduit wijkt niet principieel af van dit algemene patroon; zeldzaam is echter de door een gracht geflankeerde aarden verdedigingswal die in verbinding staat met de gedekte gemeenschapsweg van de Vesting Naarden. De wal diende onder meer ter verdediging van de toegangsweg aan de westzijde van Fort Ronduit. De aanleg van het fort Ronduit is nog grotendeels intact en bestaat uit aardwerken uit de periode 1873-1876 en enige bestrating uit de jaren 1920. Omschrijving FORTAANLEG EN AARDWERKEN MET HOOFDWAL, WAARIN (RESTEN VAN) GESCHUTSOPSTELPLAATSEN, NATTE GRACHT MET BUITENOEVERS, MET (OMLEIDINGS- EN ONDERHOUDS) WEGEN EN MET OORSPRONKELIJK DOOR GRENSPALEN AANGEDUIDE ZONE van Fort Ronduit als solide en substantieel hoofdonderdeel van dit nabij de Vesting Naarden gelegen verdedigingswerk. De aanleg van het fort uit 1873 bestaat uit een aardwerk omgeven door een gracht, waarlangs knotwilgen, die tot de karakteristieke camouflerende beplanting behoren. Het fort heeft rondom een aarden borstwering met daarachter een walgang. De geschutsemplacementen met traversen aan de oostzijde (frontzijde) van het fort zijn nog grotendeels herkenbaar aanwezig. Voor het kazernegebouw S en bij het wachthuis gebouw T is een klinkerbestrating aanwezig, evenals op de steile taluds die naar een kademuur aan de zuidwestelijke gracht leiden. Deze bestrating dateert uit de jaren 1920 en de kademuur uit 1876.Tot de aanleg van het fort hoort ook de door grachten aan de oost- en westzijde geflankeerde verdedigingswal, die de westelijk hiervan gelegen gedekte weg naar de vesting Naarden aan vijandelijk zicht en vuur onttrekt. De verdedigingswal heeft een brede borstwering aan de oostzijde; de oorspronkelijk daarachter liggende emplacementen voor het opstellen van geschut zijn verdwenen. De wal wordt aan de noordzijde door de fortgracht van het fort gescheiden. De contour van het fort kent een inham aan de zuidwestzijde en een uitstulping aan de zuidoostzijde (frontzijde) ten behoeve van de veiligheid van manschappen die van de wal naar het fort overstaken. De begrenzing van de aanleg valt samen met die van het (eertijds) met grenspalen aangeduide gebied. Deze oorspronkelijk met grenspalen als zodanig aangemerkte zone, waarover het Ministerie van Oorlog zeggenschap had, is op de bij dit document behorende kaart aangeduid. Waardering FORTAANLEG EN AARDWERKEN MET HOOFDWAL, WAARIN (RESTEN VAN) GESCHUTSOPSTELPLAATSEN, NATTE GRACHT MET BUITENOEVERS, MET (OMLEIDINGS- EN ONDERHOUDS) WEGEN EN MET OORSPRONKELIJK DOOR GRENSPALEN AANGEDUIDE ZONE van het Fort Ronduit is van algemeen belang vanwege: * Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd. * Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw). Het onderdeel is een voorbeeld van een aarden aanleg uit 1873-1878 met gracht (fort en verbindingswal), waarvan tevens een deel van de latere bestrating resteert. * Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en in het bijzonder met de Vesting Naarden. * Het onderdeel is enerzijds representatief als herkenbaar fort en het is vrij zeldzaam vanwege de gaaf bewaarde aanleg (aardwerken, bestrating) en vooral de omgrachte verdedigingswal voor de gedekte weg naar de vesting Naarden. * Het onderdeel is gaaf bewaard omdat de aardwerken, bestrating en wal uit de tijd van de eerste aanleg nog aanwezig of zeer herkenbaar zijn. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 531379
Laatste wijziging: 2017-02-26 21:42:10.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Fort Ronduit
Ingang fort met brug, rechts het wachtgebouw en achter de bomvrije kazerne
Ingang fort met brug, rechts het wachtgebouw en achter de bomvrije kazerne
Locatie Naarden
Oorspr. functie Fort
Bouw gereed 1875
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 531378
Afbeeldingen
Vestingstad Naarden vanuit de lucht gezien in noordoostelijke richting; 1977. Aan de linkerkant aan de IJsselmeerkust ligt Fort Ronduit.
Vestingstad Naarden vanuit de lucht gezien in noordoostelijke richting; 1977. Aan de linkerkant aan de IJsselmeerkust ligt Fort Ronduit.
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Fort Ronduit is een polygonaal fort in Naarden gebouwd in de periode 1873-1875 op de restanten van een eerder verdedigingswerk. Het fort diende ter bestrijking van de buitendijkse gronden ten noorden van de vesting van Naarden en als reduit waar het zijn naam aan te danken heeft.

Het fort ligt ten noorden van de vesting van Naarden en ten zuiden van de toenmalige Zuiderzee. In de 17e eeuw lag op deze plaats al een schans ter bescherming van de haven van Naarden en in 1873-1875 werd het bestaande fort gebouwd.[1] Tussen het fort en de vesting ligt een verbindingswal zodat troepen ongezien door de vijand zich konden verplaatsen.

Het fort is voorzien van een wachthuis bij de ingang en een centraal gelegen bomvrije kazerne. In de bakstenen kazerne waren lokalen voor de manschappen, het verblijf voor de commandant en de officieren en de keuken.[2] In het midden waren magazijnen voor de opslag van munitie. Helemaal links en rechts van het gebouw zijn twee ruimten voor de stalling van het geschut.[2] Het gebouw is aan de frontzijde afgedekt met zand. In de frontmuur van de kazerne en de zandafdekking zijn twee gangen met deuren zodat de manschappen snel de kanonnen in de frontwal konden bereiken.[2] Het fortterrein wordt omgeven door een 25-35 meter brede natte gracht en verbonden met het land door een kraanbrug. Om de gebouwen ligt een hoge aarden wal met plaatsen voor het geschut.

In 1926 werd het fort, tegelijk met de vesting Naarden als vestingwerk opgeheven.[1] Het werd nog gebruikt als opslagplaats voor munitie.[1] In 1986 zijn de gebouwen gerestaureerd.

Het fort maakt deel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Externe links


Monumenten in de buurt van Fort Ronduit: Aardwerk in naarden

Fort Ronduit

Fort Ronduit met brug
Naarden
FORT RONDUIT MET BRUG, BOMVRIJE KAZERNE, WACHTHUIS EN REMISE. Fort met: - Gracht ter breedte van pl.m. 25 m. aan de westzijde, resp. pl.m. ..

Courtine Oud Molen-Katten

Kooltjesbuurt 13
Naarden
COURTINE OUDMOLEN-KATTEN MET RAVELIJN EN POTERNES. Courtine met:- Een poterne met eenvoudige poort en tongewelfde doorgang, gesitueerd weste..

Bastion Katten

Kloosterstraat 80
Naarden
BASTION KATTEN MET BOMVRIJE KAZERNE, REMISES EN KAZEMATTEN. Bastion met: - Een bomvrije kazerne uit omstreeks 1873 met zeven overwelfde lok..

Brug volgens sluitsteen "verbeterd 1779"

Kooltjesbuurt
Naarden
Brug volgens sluitsteen "verbeterd 1779".

Courtine Katten-Oranje

Oostwalstraat 1
Naarden
COURTINE KATTEN-ORANJE MET POTERNE, REMISE EN RAVELIJN. Courtine met: - Een poterne op het NW-gedeelte van de courtine (gebouw a). - Een b..

Kaart & Routeplanner


Foto's (1)