Meer dan 63.000 rijksmonumenten


De Vriendschap in Veenendaal

Molen

Nieuweweg 109
3905LJ Veenendaal
Utrecht

Bouwjaar: 1872

(1 recensie)

Beschrijving van De Vriendschap

Inleiding KORENMOLEN 'De Vriendschap' is een uit 1872 stammende stellingmolen, gelegen op een hoger gelegen gedeelte van de gemeente Veenendaal langs de Nieuwe Weg. De locatie en de plaatsing van de molen op een stelling werken mee aan een optimale windvang. Door de laagbouw van de omgeving en het ontbreken van hoge bomen is het biotoop goed te noemen. Uit de indeling van de zolders en de bewerking van de gebruikte balken is af te leiden dat het om een herbruikte bovenbouw gaat, die eerder vermoedelijk rond Amsterdam heeft dienstgedaan als koren-pelmolen. 'De Vriendschap' is tot 1952 in gebruik geweest, waarna in 1957 het binnenwerk werd verwijderd en in 1967 de wieken en stelling verdwenen. In dat jaar werd de molen tot graansilo omgebouwd. De as werd herplaatst in molen 'De Toekomst' in Hoeven. In 1995 is 'De Vriendschap' in oorspronkelijke staat gerestaureerd en doet thans dienst als veevoedermolen. Omschrijving De aan de Nieuweweg gelegen korenmolen is van het type achtkante stellingmolen, rietgedekt op een vierkante stenen onderbouw. De vierkante onderbouw is opgetrokken uit baksteen en heeft een bepleisterde plint en een bepleisterde rechterzijgevel. De onderbouw telt twee bouwlagen en bevat aan de voorzijde openslaande deuren en zesruits schuifvensters. In de linkerzijgevel zijn twee stalen rondboogvensters geplaatst. In de tweede bouwlaag bevinden zich vierruits schuifvensters in de voor- en zijgevels. Aan de zuidoostzijde is een opslagloods van twee bouwlagen onder plat dak tegen de molen aangebouwd, die voor de bescherming van ondergeschikt belang is. Boven de tweede bouwlaag van de onderbouw is de stelling aangebracht. Hierboven bevindt zich de rietgedekte achtkantige buitenkruier. Het wiekenkruis is Oud-Hollands gehekt en voorzien van busselneuzen met remkleppen. Het interieur bestaat boven de begane grond, die als opslagruimte dient, uit een aantal zolders die elk een eigen onderdeel van het gaandewerk bevatten. De eerste zolder, in het stenen gedeelte van de molen, is de maalzolder. Hier is het lichtwerk aangebracht om de fijnheid van het meel te bepalen. De tweede zolder, de stellingzolder, wordt gebruikt als steenzolder. Hier staan twee koppels maalstenen. Op de koningsspil zijn het luiwerk en een jacobsladder aangesloten. In de kapzolder ligt een in 1995 vervaardigde gietijzeren as, vervaardigd door ijzergieterij Hardinxveld. Het bovenwiel heeft een diameter van 2.85 meter. Waardering De korenmolen is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een rietgedekte stellingmolen met stenen onderbouw uit het derde kwart van de 19de eeuw. Voorts heeft de molen cultuurhistorische waarde vanwege de oorspronkelijke functie, alsmede ensemblewaarde vanwege de beeldbepalende ligging op een hoger gedeelte van Veenendaal. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 511611
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (1)

De Vriendschap
1
Recensie door: ()
Uiterst charmante lief uitziende ex-korporaal wist ons hartelijk te ontvangen met de zin: "je hoeft je kont niet te keren en 'ze' jatten de boel leeg". Vervolgens werd ik tot twee keer toe gevraagd of ik wel zeker wist of ik niks had gestolen. Nadat ik hem had overtuigd dat ik niet was gedesinteresseerd in zijn meel - om de absurditeit van zijn aantijgingen te ontkrachten - bekoelde deze man iets. Toen vroeg hij of we in Nederland waren geboren; "Aangezien elke Nederland toch wel moet weten wat de geschiedenis is van deze bijzondere Korenmolen in Veenendaal." In zijn ogen waren wij dus niet goed opgevoed gaf hij aan. Wij zijn toen niet meer ingegaan op zijn rond uit absurde en onbeschofte opmerkingen. We zijn heel aardig gebleven, al was dat wel een grote uitdaging. Het was duidelijk dat deze medewerker erg gefrustreerd is over zijn (sociale?) werkplek en dat wij het moesten ontgelden. We bezochten deze plek omdat we zelf in Veenendaal wonen en zakenrelaties over hadden uit China. Onze partners uit China hadden gelukken niks in de gaten en hebben genoten van de Koren Molen! Het was een bizarre situatie, maar we hebben onze gasten weten te vermaken. We hopen dat de gemeente Veenendaal zich toch eens goed beraadt over wie zij aanstellen om dit monumentale pand te tonen aan het grote publiek.
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Vriendschap
Molen De Vriendschap Veenendaal.jpg
Basisgegevens
Plaats Veenendaal
Bouwjaar 1872
Type stellingmolen
Kenmerken houten, achtkante bovenkruier op vierkante, stenen onderbouw
Vlucht 22,90 m
Functie korenmolen
Bestemming  Het malen van graan voor dierlijke consumptie op vrijwillige basis
Restauraties  1995
Monumentnummer  511611
Externe link(s) en afbeelding
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Molen De Vriendschap Veenendaal staart.jpg
Portaal  Portaalicoon   Molens

De windkorenmolen De Vriendschap staat aan de Nieuweweg in Veenendaal.

Het is een houten achtkante met riet gedekte stellingmolen op vierkante, stenen onderbouw, bouwjaar 1872 als opvolger van een omstreeks 1870 gesloopte standerdmolen aan de Molenstraat in Stichts Veenendaal met de naam "Oude Molen". De houten achtkant werd niet nieuw gebouwd en is naar alle waarschijnlijheid afkomstig van een andere, gesloopte molen. In 1952 werd het gaande werk uit de molen verwijderd om plaats te maken voor silo's. Sinds 1995 is de molen echter weer volledig hersteld.

De molen heeft twee maalkoppels met 16der (140 cm doorsnede) kunststenen. De toevoer van graan is volledig geautomatiseerd alsmede de afvoer van het meel, dat in big bags wordt opgevangen. Bij een windsterkte van 4 Bft kan per maalkoppel 300 kg graan per uur gemalen worden.

De molen heeft een vlucht van 22,90 meter. De wieken zijn voorzien van Bussel-voorzomen en automatische remkleppen. De in 1994 gegoten gietijzeren bovenas is van ijzergieterij Hardinxveld. Zowel de lange spruit als de staartbalk zijn van staal.

De molen werd na een lange tijd van onttakeling in 1995 gerestaureerd en door prins Claus opnieuw als maalvaardige windkorenmolen in bedrijf gesteld.

De laatste eigenaar van het maalderijcomplex stamt uit het molenaarsgeslacht dat de molen jarenlang heeft bediend en laat na de restauratie de molen regelmatig op vrijwillige basis malen. Als de molen draait of op na afspraak is een bezichtiging mogelijk.

Overbrengingen

  • De overbrengingsverhouding is 1 : 6,13.
  • Het bovenwiel heeft 66 kammen en het bovenrondsel heeft 31 staven. De koningsspil draait hierdoor 2,13 keer sneller dan de bovenas. De steek, de afstand tussen de staven, is 12,7 cm.
  • Het spoorwiel heeft 72 kammen en de steenrondsels 25 staven. De steenrondsels draaien hierdoor 2,88 keer sneller dan de koningsspil en 6,13 keer sneller dan de bovenas. De steek is 11,7 cm.

Eigenaren

  • 1872 - 1888 : Wessel Klomp
  • 1888 - 1891 : Nicolaas Wolfswinkel
  • 1891 - 1928 : Jan Jacob van Eden
  • 1928 - 1960 : Gerrit van Eden
  • 1960 - 199. : Gert van Eden
  • 199. - tot heden: Gemeente Veenendaal.

Fotogalerij


Monumenten in de buurt van De Vriendschap in Veenendaal

De Nieuwe Molen

Mulderslaan 3
Veenendaal
"De Nieuwe Molen". Ronde stenen stellingmolen.

Blok arbeiderswoningen

Davidsstraat 30
Veenendaal
Omschrijving complexonderdeel 7 Het aan de Davidsstraat gelegen blok ARBEIDERSWONINGEN (type 1) is opgetrokken op een rechthoekige plattegr..

Blok arbeiderswoningen

Davidsstraat 45
Veenendaal
Omschrijving complexonderdeel 6 Het aan de Davidsstraat gelegen blok ARBEIDERSWONINGEN (type 1) is opgetrokken op een rechthoekige plattegr..

Blok arbeiderswoningen

Davidsstraat 14
Veenendaal
Omschrijving complexonderdeel 8 Het aan de Davidsstraat gelegen blok ARBEIDERSWONINGEN (type 4) is opgetrokken op een rechthoekige plattegr..

Blok arbeiderswoningen

Davidsstraat 25
Veenendaal
Omschrijving complexonderdeel 5 Het aan de Davidsstraat gelegen blok ARBEIDERSWONINGEN (type 5) is opgetrokken op een rechthoekige plattegr..

Kaart & Routeplanner

Route naar De Vriendschap in Veenendaal

Foto's (2)